MVP چیست؟

MVP مخفف کلمه Minimum Viable Product است که به فارسی “حداقل محصول پذیرفتنی” معنی می شود. اما در دنیای کسب و کار MVP چه معنایی دارد؟ چه محصولی MVP است و چه محصولی MVP نیست؟ در این مقاله با صفر و یک همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم.

اگر اهل مطالعه مباحث اقتصادی و صنعتی، به خصوص بحث استارت آپ ها باشید حتما با کلمه MVP روبرو شده اید. واژه MVP در اوایل قرن بیست و یکم ابداع شد و توسط افرادی مانند استیو بلنک و  اریک رایس به یک مفهوم فراگیر تبدیل شد ام وی پی در واقع محصولی است که حداقل ویژگی های انجام یک کار را داشته باشد که بعدا بتوانیم بر پایه آن محصولی بسازی که این کار را بسیار بهتر انجام دهد. دو شرط اصلی برای MVP بودن یک محصول عبارت است از:

  • محصول به تنهایی قابل استفاده باشد
  • قابل تکامل به محصولات دیگر باشد.

MVP چیست؟

 برای روشن شدن قضیه یک مثال میزنیم. معمولا برای روشن شدن مفهوم MVP می توان مثال خوردو را مطرح کرد. یک خودرو از اجزای مختلفی تشکیل شده است. چرخ ها، بدنه، موتور و… خب فرض کنید یک شرکت خودرو سازی چند موتور بسازد. در این صورت نمی توان گفت این موتور ها ام وی پی هستند. در واقع این موتور به خودی خود نمی تواند به عنوان یک محصول مورد استفاده قرار بگیرد و به اجزای دیگری نیز نیاز دارد. بنابراین یکی از شروط اصلی که خود محصول به تنهایی قابل استفاده باشد را ندارد. این مثال در مورد چرخ ها، بدنه، فرمان و… نیز صادق است. خب پس MVP دقیقا چیست؟ بار دیگر به مثال خودرو توجه کنیم. فرض کنیم در دنیایی زندگی می کنیم که هیچ خودرویی در آن وجود نداشته و مردم از حیواناتی مانند اسب برای حمل و نقل استفاده می کنند. خب در اینجا یک دانشمند دوچرخه را اختراع می کند. دوچرخه خود یک محصول کامل است و می تواند هدف مورد نظر که همان سریعتر رفتن است را برآورده کند. تا اینجا یکی از شروط برقرار است. شرط دوم یعنی قابلیت تکامل نیز بسیار مهم است. این شرط را در اینجا چنین می توان بیان کرد که از آنجا که بعد ها می شود روی دوچرخه انجین نصب کرد و به سرعت و قابلیت های آن افزود و در واقع آن را تبدیل به موتور سیکلت کرد و سپس با افزودن چرخ هایی آن را به یک اتومبیل تبدیل کرد، لذا دوچرخه می تواند یک MVP باشد. (این یک مثال بود و مشخص است که مراحل ساخت خودرو چنین نبوده است). برای روشن شدن قضیه به تصویر زیر نگاه کنید.

تصویر بالا یک MVP نیست ولی تصویر پایین یک MVP است
تصویر بالا یک MVP نیست ولی تصویر پایین یک MVP است

این قضیه در بسیاری از وسایل دیگر نیز صادق است. یک مثال دیگر میزنیم. می توانیم خانه را یک محصول نهایی به حساب آوریم که هدف آن ایجاد سرپناهی برای انسان است. پس می توان دو سیر را برای آن در نظر گرفت. فرض کنید تنها چند پنجره ساخته شود. از آنجا که این پنجره به تنهایی هیچ کاربردی ندارد و نمی تواند هدف نهایی را برآورده کند پس شرط اول برقرار نیست. اما یک چادر را در نظر بگیرید. چادر ها ابتدایی تر وسایل برای رسیدن به هدف یعنی داشتن سرپناه هستند بنابراین می توان گفت چادر به خودی خود یک محصول کامل است که می تواند هدفی که برای آن ساخته شده است را محقق کند و از طرفی قابلیت این را دارد که در آینده تکامل پیدا کرده و به خانه تبدیل شود.

MVP چیست؟

مورد مهم بعدی در مورد MVP بودن یک محصول که در واقع برآیندی از دو شرط اول است، قابل فروش بودن محصول است. به مثال اول بر میگردیم. بسیاری از افراد حاضرند برای خرید یک دوچرخه پول بدهند اما آیا کسی حاضر است برای خرید یک انجین یا یک فرمان به تنهایی پول بدهد؟ بنابراین می توان گفت نتیجه شروطی که برای ام وی پی بودن مطرح است به اینجا می رسد که یک محصول باید قابل فروش باشد.

MVP چه سودی دارد؟

زمانی که به تاریخ صنعت نگاه می کنیم متوجه می شویم بسیاری از اختراعات بوده اند که هیچ وقت به جایی نرسیده اند. هزینه های بسیار بالا و صرف زمان زیادی که در یک پروژه صرف می شود باعث شده هر شرکتی قبل از ارائه یک محصول اصلی، محصولات MVP بسازد. محصولات MVP معمولا هزینه بسیار کمتری نسبت به محصولات نهایی دارند. در واقع محصولات ام وی پی یک محک هستند تا شرکت سازنده متوجه شود که آیا بازار و جامعه به چنین محصولی نیاز دارد یا خیر؟ در مثال دوچرخه و خودرو متوجه شدیم که جامعه حتما به یک محصول جدید برای حمل و نقل سریعتر نیاز دارد. پس وقتی هدف که همان نیاز جامعه باشد به خوبی تشخیص داده شد، می توان محصول را همواره تکامل داد.

MVP از آنجا که به عنوان یک پایه محسوب می شود می تواند برای زیرساخت های لازم و همچنین حد زیادی از دانش فنی را برای تولید محصولات آینده فراهم کند. بنابراین ام وی پی می تواند باعث صرفه جویی های مالی و زمانی بزرگی در هنگام ساخت محصولات بعدی شود و با دانش و تجربه ای که از ساخت محصولات MVP ایجاد می شود، می توان با آگاهی و دانش بیشتری به سمت ساخت محصول نهایی پیش رفت.

MVP چیست؟

از دیگر مزایای MVP می توان به شناسایی بازار هدف اشاره کرد. زمانی که ما یک محصول MVP می سازیم، به طبع باید وقت زیادی را صرف جستجو برای پیدا کردن مشتریان محصول کنیم. این موضوع از طبیعت محصولات MVP سرچمشه می گیرید چرا که محصولات ناشناخته باید طی تبلیغاتی به مشتریان بالقوه شناسانده شوند. زمانی که ما توانستیم یک محصول ام وی پی را بازار یابی کنیم، به راحتی می توانیم محصولات بعدی خود را نیز از طریق بازاری که برای محصول اولیه شناسایی کرده ایم به فروش برسانیم. یک مثال میزنیم. فرض کنید فردا شرکت اپل شروع به ساخت تلویزیون کند. اگر “فرضا” تلویزیون را نسخه بزرگتر گوشی موبایل و تبلت در نظر بگیریم، می توان نتیجه گرفت از آنجا که بسیاری افراد اپل را با گوشی ها و تبلت های با کیفیتش می شناسند، به تلویزیون های این شرکت نیز اعتماد کرده و در نتیجه تلویزیون های این شرکت فروش بالایی خواهند داشت. پس از این تصور کنید یک شرکت ناشناخته که به تازگی تاسیس شده بخواهد شروع به ساخت تلویزیون کند، بدون شک این شرکت در بازار فروش به شدت از اپل شکست خواهد خورد.

MVP چه تفاوتی با پروتوتایپ و دمو و poc دارد؟

پروتوتایپ که با نام نمونه اولیه نیز شناخته می شود در واقع به عنوان پیش نمونه تولیدی یک محصول شناخته می شود و ارتباطی با ام وی پی ندارد. در واقع یک پروتوتایپ نمونه ای از یک محصول است که پیش از تولید انبوه ساخته شده و هدف از ساخت آن پیدا کردن مشکلات، تست عملیاتی و… است. به همین دلیل یک MVP می تواند یک پرتو تایپ برای خودش داشته باشد ولی یک پروتوتایپ همیشه یک محصول ام وی پی نخواهد بود. اما تفاوت MVP با دمو یا همان نمونه آزمایشی چیست؟ نمونه آزمایشی زمانی ساخته می شود که یک شرکت می خواهد توانایی های یک محصول را بسنجد و ببینید آیا یک محصول در دنیای واقعی نیز کار می کند یا خیر. به جز این دو مورد، MVP را می توان با POC نیز مقایسه کرد. POC یا همان Proof of Concept که به فارسی به “اثبات مفهوم” ترجمه می شود، یک محصول است که برای اثبات امکان وجود یک چیزی ایجاد می شود.

MVP چیست؟

فرض کنید یک شرکت می میخواهد صفحه نمایشی با کیفیت 100K تولید کنند. در حال حاضر نمی دانیم چنین چیزی ممکن است یا خیر. اما اگر یک شرکت تصمیم بگیرد چنین چیزی بسازد و در نهایت بتواند آن را بسازد، آن محصول را اثبات مفهوم می نامند. معمولا محصولاتی که برای اثبات مفهوم ساخته می شوند به دلایلی همچون عدم توانایی تولید انبوه و یا قیمت بسیار بالای خود، نمی تواند وارد بازار شود و تنها در سطح یک نمونه آزمایشی می ماند. اما MVP کاملا متفاوت است. ام وی پی ساخته می شود که بازار را تصاحب کند و بتواند به عنوان پایه ای برای محصولات آینده شناخته شود. از طرفی بحث قیمت گذاری در MVP بسیار مهم است اما در اثبات مفهوم به هیچ وجه چنین چیزی مطرح نیست.

بنابراین می توان گفت هر دو محصولات دمو و پرتو تایپ در واقع می توانند یک ام وی پی نیز باشند. ولی هر MVP یک پرتو تایپ نیست. از طرفی معمولا اثبات مفهوم ها به دلایلی که گفته شد تفاوت اساسی با ام وی پی داشته و نمی توانند یک MVP باشند.

MVP چگونه ساخته می شود و نکات مهم ساخت MVP چیست؟

یکی از سوالاتی که معمولا در این زمینه مطرح می شود این است که چگونه یک MVP ساخته می شود. در واقع باید پرسید چگونه یک MVP موفق ساخته می شود؟ برای ساخت یک MVP ابتدا باید هدف خود را تعیین کنید. تعیین هدف مسئله بسیار ضروری است. در واقع هدف شما باید برآورده کردن یکی از خواسته های مهم جامعه و یا حل کرد یک مشکل باشد. یک نوع هدف دیگر که بسیار مهم است، پیشرفت دادن داده های جامعه باشد. مانند همان مثال اول که با هدف پیشرفت دادن حمل و نقل از اسب و سایر حیوانات به خودرو بود. حال شما باید فکر کنید اگر چه چیزی در جهان بود جهان جای بهتری می شد.

MVP چیست؟

با یک مثال این موضوع را روشن می کنیم. در دوران کودکی استیو جابز، کامپیوتر وجود داشت. اما کامپیوتر ها آنقدر بزرگ و گران قیمت بودند که فقط دولت ها و یا مراکز بزرگ تحقیقاتی همچون دانشگاه های بزرگ می توانستند آنها را بخرند. استیو جابز با همکاری دوستش یعنی استیو وازنیک، شرکت اپل را تاسیس کرد که کامپیوتر های بسیار کوچکی می ساخت که هم آنقدر کوچک باشند که در هر جایی بتوان آن را قرار داد و البته آنقدر ارزان باشد که همه بتوانند از آن استفاده کنند. نتیجه این کار یک MVP واقعی بود یعنی همان Apple I که توانست این خواسته را در سطح ابتدایی برآورده کند و سپس با پیشرفت هایش توانست به مک های امروزی تبدیل شود.

apple I نمونه یک MVP
apple I نمونه یک MVP

پس نتیجه می گیریم اولین موضوع مهم، انتخاب هدف صحیح است. دومین موضوع مهم تحلیل بازار است. ممکن است شما بخواهید چیزی را بسازید و یا خدماتی را ارائه دهید که با وجودی که جامعه به آن نیاز دارد، آنقدر گران باشد که عملا بازار آن به شدت محدود باشد. پس بسیار مهم است که بازار را تحلیل کنید و بدانید بازار دقیقا چه چیزی و با چه ویژگی هایی نیاز دارد. برای این کار می توانید خود را جای یک مشتری از قشر متوسط که بخش عظیم جامعه بشری را تشکیل می دهند بگذارید. شما با درآمد متوسط چه چیزی نیاز خواهید داشت؟ چه چیزی را می توانید خریداری کنید؟ اولویت شما چیست و… سومین موضوع مهم، بررسی کار رقباست. در واقع ممکن است یک خدمت یا یک محصول ارائه شود اما به دلایلی همچون قیمت بالا یا کیفیت پایین، نتواند نیاز جامعه را برآورده سازد. در این حال شما باید فکر کنید که چگونه می توان محصولی با کیفیت بالا و در عین حال با قیمت مناسب راهی بازار کنید تا هم نیاز مردم را برآورده سازد و هم بازار هدف بزرگی داشته باشد.

خب حالا که همه چیز را در نظر گرفتید باید بر روی جزئیات محصول وقت بگذارید. جزئیاتی که تمامی ویژگی ها و شروط ام وی پی بودن را تحقق ببخشند. برای این کار باید روی جزئیات اصلی کار کنید. در اینجا نیز خوب است مثالی بزنیم. فردیناند پورشه زمانی که به دستور آدولف هیتلر، مامور شد یک خودرو بسازد که همه مردم بتوانند از آن استفاده کنند، ابتدا تمامی ویژگی های اصلی را لیست کرد و طبق آنها فولکس واگن بیتل را طراحی کرد. شما نیز باید همچون فردیناند پورشه، ابتدا لیستی از مهم ترین ویژگی های یک محصول که هدف را تامین می کنند تهیه کنید. در ابتدای کار می توانید چیز هایی که برای رسیدن به هدف نیاز نیست را حذف کنید. البته این یک موضوع ضروری نبوده و با توجه به بودجه خود و میزان ریسک پذیری خود می توانید آن را تعیین کنید.

MVP چیست؟

جمع بندی

ساخت یک MVP مزایای بسیار زیادی برای شما دارد که به برخی از آنها در مقاله پرداختیم. شما با ساخت یک ام وی پی می توانید شرایط بازار آن محصول را بسنجید. اگر این محصول توانست بازار خوبی برای خود دست و پا کند آنگاه می توانید آن محصول را بهینه کنید، به آپشن های اضافه کنید، آن را لوکس تر کنید و… اما اگر بازار به MVP شما واکنش منفی نشان داد نیز شما ضرر زیادی را متحمل نشده اید. با اینکه MVP یک مفهوم جدید بوده و همانطور که گفته شد از سال 2001 وارد ادبیات اقتصادی شده است، اما این مفهوم همواره در گذشته وجود داشته است و همانطور که در مثال های این موضوع گفته شد در طول تاریخ همواره MVP ها نقش مهمی در پیشبرد صنعت و تجارت داشته اند به گونه ای که برخی از آنها تاثیر به سزایی در زندگی انسانها و همچنین تاثیر به سزایی در ثروت آفرینی برای سازندگان آنها داشته اند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.